Hai cây thép hộp có cùng kích thước bên ngoài chưa chắc có cùng khối lượng hay khả năng đáp ứng yêu cầu sử dụng. Điểm khác biệt có thể nằm ở chiều dày thành hộp, thông số ảnh hưởng trực tiếp đến lượng thép trên mỗi mét dài. Vì vậy, nắm được độ dày thép hộp và cách kiểm tra thực tế sẽ giúp người mua đọc quy cách rõ hơn, dự toán vật tư thuận tiện và hạn chế nhầm lẫn khi nhận hàng.
Độ dày của thép hộp được hiểu như thế nào?
Độ dày thép hộp là chiều dày của phần thành thép tạo nên tiết diện hộp. Thông số này thường được ký hiệu là t và thể hiện bằng milimét (mm).
Ví dụ quy cách: 50 × 50 × 1,8 mm
Có thể đọc là:
- Chiều rộng ngoài: 50 mm.
- Chiều cao ngoài: 50 mm.
- Chiều dày thành danh nghĩa: 1,8 mm.
Nếu là thép hộp chữ nhật 40 × 80 × 2,0 mm, hai kích thước đầu biểu thị chiều rộng và chiều cao ngoài, còn 2,0 mm là chiều dày thành danh nghĩa.
Cách ghi cụ thể có thể khác giữa nhà sản xuất hoặc tiêu chuẩn, vì vậy nên kiểm tra tài liệu kỹ thuật đi kèm sản phẩm.
Bảng độ dày thép hộp thường gặp
Thép hộp trên thị trường có nhiều kích thước và chiều dày khác nhau. Bảng dưới đây chỉ mang tính tham khảo để hình dung các khoảng quy cách thường gặp, không phải danh mục sản xuất của mọi thương hiệu.
| Kích thước hộp tham khảo | Một số độ dày có thể gặp |
| 20 × 20 mm | 0,8 – 2,0 mm |
| 25 × 25 mm | 0,8 – 2,5 mm |
| 30 × 30 mm | 0,8 – 3,0 mm |
| 40 × 40 mm | 0,9 – 3,5 mm |
| 50 × 50 mm | 1,0 – 4,0 mm |
| 60 × 60 mm | 1,2 – 4,5 mm |
| 75 × 75 mm | 1,5 – 5,0 mm |
| 100 × 100 mm | 1,5 – 6,0 mm |
| 20 × 40 mm | 0,8 – 2,5 mm |
| 30 × 60 mm | 0,9 – 3,0 mm |
| 40 × 80 mm | 1,0 – 4,0 mm |
| 50 × 100 mm | 1,2 – 5,0 mm |
| 100 × 200 mm | 2,0 – 8,0 mm |
Một kích thước hộp có thể được sản xuất với nhiều chiều dày khác nhau. Muốn biết chính xác độ dày thép hộp đang được cung cấp, cần đối chiếu catalogue, tiêu chuẩn hoặc thông số của nhà sản xuất.
Vì sao cùng kích thước hộp lại có nhiều mức độ dày?
Kích thước ngoài mới chỉ xác định hình dạng tiết diện. Nhà sản xuất có thể thay đổi chiều dày thành để tạo ra nhiều quy cách cho các mục đích khác nhau.
Chẳng hạn, cùng là hộp 50 × 50 mm nhưng phiên bản thành mỏng sẽ sử dụng ít thép hơn trên mỗi mét dài so với phiên bản thành dày. Vì vậy, khối lượng mỗi cây cũng khác nhau.
Sự đa dạng của độ dày thép hộp giúp người thiết kế và thi công lựa chọn sản phẩm phù hợp với yêu cầu cụ thể thay vì phải dùng một quy cách cho mọi vị trí. Khi lựa chọn cho kết cấu chịu lực, thông số cuối cùng vẫn cần tuân theo bản vẽ và yêu cầu thiết kế.
Độ dày danh nghĩa có phải số đo thực tế tuyệt đối không?
Không nhất thiết. Đây là điểm quan trọng khi kiểm tra thép hộp. Thông số được công bố thường là chiều dày danh nghĩa. Trong quá trình sản xuất, sản phẩm có thể tồn tại dung sai kích thước theo tiêu chuẩn áp dụng.
Điều này có nghĩa cây hộp ghi 2,0 mm không nhất thiết mọi điểm đo đều cho kết quả đúng tuyệt đối 2,000 mm.
Mức sai lệch cho phép không nên tự suy đoán bằng một tỷ lệ chung. Cần căn cứ vào tiêu chuẩn, quy cách đặt hàng và tài liệu kỹ thuật của sản phẩm. Vì vậy, khi đánh giá độ dày thép hộp, nên phân biệt giữa chiều dày danh nghĩa và kết quả đo thực tế.
Có thể dùng cân để kiểm tra gián tiếp độ dày không?
Khối lượng là một chỉ dấu hữu ích nhưng không thay thế hoàn toàn phép đo trực tiếp. Nếu hai cây có cùng kích thước ngoài, chiều dài và mác vật liệu nhưng một cây nhẹ hơn đáng kể, có thể tồn tại khác biệt về chiều dày hoặc quy cách. Tuy nhiên, muốn kết luận vẫn cần kiểm tra thêm.
Khối lượng lý thuyết có thể được tính từ diện tích tiết diện, chiều dài và khối lượng riêng của vật liệu.
Người đọc cần tính chi tiết cho từng dạng thanh, tấm hoặc hộp có thể tham khảo công thức tính khối lượng để biết cách quy đổi kích thước thành số kilogram.
Cách ước tính khối lượng thép hộp từ độ dày
Với hộp chữ nhật có kích thước ngoài B × H, chiều dày t và chiều dài L, có thể ước tính tiết diện vật liệu theo biểu thức hình học đơn giản:
A = B × H − (B − 2t)(H − 2t)
Sau đó: V = A × L
Và: m = ρ × V
Trong đó:
- A: Diện tích tiết diện thép.
- B: Chiều rộng ngoài.
- H: Chiều cao ngoài.
- t: Chiều dày thành.
- L: Chiều dài.
- ρ: Khối lượng riêng của vật liệu.
Các đại lượng phải được đưa về hệ đơn vị thống nhất trước khi tính. Công thức này là mô hình hình học lý tưởng. Khối lượng thực tế có thể khác do bán kính góc, mối hàn, dung sai và đặc điểm sản xuất.
Độ dày tăng thì khối lượng tăng bao nhiêu?
Mức tăng không thể xác định bằng một tỷ lệ duy nhất cho mọi loại hộp. Nó phụ thuộc vào kích thước ngoài và mức thay đổi chiều dày.
Ví dụ cùng một hộp 50 × 50 mm, tăng thành từ 1 mm lên 2 mm không có nghĩa khối lượng luôn tăng chính xác 100%, bởi phần rỗng bên trong đồng thời thay đổi và tiết diện còn liên quan đến hình dạng góc.
Điều chắc chắn là khi giữ nguyên kích thước ngoài, chiều dài và vật liệu, tăng độ dày thép hộp sẽ làm tăng lượng thép trong tiết diện và khối lượng trên mỗi mét. Muốn có số kilogram cụ thể nên sử dụng bảng trọng lượng của nhà sản xuất hoặc tính theo đúng quy cách.
Chọn độ dày theo ứng dụng như thế nào?
Không có một mức độ dày thép hộp phù hợp cho tất cả hạng mục. Việc lựa chọn cần dựa trên kích thước tiết diện, tải trọng, môi trường và yêu cầu của bản vẽ.
- Trang trí và nội thất: Khung bàn ghế, kệ, vách trang trí hoặc các chi tiết ít chịu tải có thể sử dụng thép hộp thành tương đối mỏng nếu đáp ứng yêu cầu thiết kế.
- Hàng rào và cổng: Nên cân đối giữa chiều dày, kích thước hộp, chiều cao kết cấu và điều kiện ngoài trời. Đồng thời cần chú ý lớp sơn hoặc mạ chống ăn mòn.
- Mái che và khung mái: Độ dày thép hộp cần được lựa chọn theo khẩu độ, khoảng cách thanh, vật liệu lợp và tải trọng tác động lên hệ mái.
- Khung nhà và kết cấu chịu lực: Không nên lựa chọn chỉ dựa trên kinh nghiệm. Kích thước hộp và chiều dày thành cần tuân theo tính toán kết cấu và bản vẽ kỹ thuật.
- Kệ chứa hàng: Cần xét tải trọng mỗi tầng, chiều cao kệ, khoảng cách giữa các trụ và cách liên kết trước khi xác định quy cách.
- Môi trường ngoài trời hoặc ẩm: Ngoài chiều dày, cần quan tâm đến lớp mạ, sơn bảo vệ và giải pháp hạn chế nước đọng để giảm nguy cơ ăn mòn.
Nhìn chung, độ dày thép hộp càng lớn thì lượng thép trên mỗi mét càng nhiều, nhưng không có nghĩa cứ chọn loại dày nhất là phù hợp. Quy cách nên được xác định theo đúng yêu cầu sử dụng và thiết kế của từng hạng mục.
Thép hộp dư và thép hộp cũ nên phân loại ra sao?
Thép còn nguyên cây, chưa sử dụng và có quy cách rõ ràng nên được tách khỏi vật liệu đã tháo dỡ. Điều này giúp tránh đưa vật tư còn khả năng sử dụng trực tiếp vào nhóm phế liệu.
Với thép hộp cũ, có thể phân nhóm theo kích thước, tình trạng gỉ, lớp mạ và mức độ lẫn vật liệu khác. Các đoạn dính bê tông, nhựa hoặc chi tiết phi kim cũng nên được để riêng khi thuận tiện.
Nếu cần thanh lý số lượng lớn tại kho, xưởng hoặc công trình, đơn vị thu mua phế liệu có thể khảo sát hiện trạng, phân loại, cân hàng và bố trí phương tiện vận chuyển phù hợp.
Kết luận
Độ dày thép hộp là một thông số quan trọng khi đọc quy cách, tính khối lượng, lựa chọn vật tư và kiểm tra hàng trước khi thi công. Tuy nhiên, chiều dày cần được xem cùng kích thước tiết diện, mác thép, dung sai, lớp bảo vệ và yêu cầu của từng hạng mục thay vì đánh giá riêng lẻ. Nếu kho xưởng hoặc công trình có thép hộp, sắt thép, máy móc và kim loại cũ cần thanh lý, Phế Liệu Vin hỗ trợ khảo sát, báo giá và thu gom tận nơi, giúp quá trình bàn giao vật liệu thuận tiện hơn.
Liên hệ
CÔNG TY TNHH PHẾ LIỆU VIN
Trụ sở chính: 02 đường số 7, KDT Vạn Phúc, HCM
Điện thoại: 0919094839
Email: info.phelieuvin@gmail.com
