Từ những thanh vuông nhỏ dùng làm kệ, bàn ghế đến hộp thép cỡ lớn trong nhà xưởng, mỗi sản phẩm có tiết diện và độ dày khác nhau. Cách gọi “vuông 20”, “vuông 40” hay “vuông 100” vì vậy mới chỉ thể hiện một phần thông tin. Hiểu đúng kích thước sắt vuông giúp người mua đọc quy cách chính xác, dự toán khối lượng và hạn chế đặt nhầm vật liệu khi thi công.
Sắt vuông được tính kích thước như thế nào?
Với tiết diện vuông, hai cạnh bên ngoài có chiều dài bằng nhau. Vì vậy, cách ghi thông dụng có dạng:
A × A × t × L
Trong đó:
- A: Chiều rộng cạnh ngoài, tính bằng mm.
- t: Độ dày thành hộp, tính bằng mm.
- L: Chiều dài cây, thường tính bằng mét.
Chẳng hạn, 40 × 40 × 1,5 × 6 m là hộp vuông có cạnh ngoài 40 mm, thành dày danh nghĩa 1,5 mm và chiều dài 6 m. Khi đọc kích thước sắt vuông, cần chú ý đầy đủ các thông số này thay vì chỉ nhìn con số đầu tiên.
Bảng quy cách sắt vuông từ nhỏ đến lớn
Thị trường có nhiều kích thước để đáp ứng từ đồ nội thất đến kết cấu công nghiệp. Có thể tham khảo bảng sau:
|
Tiết diện (mm) |
Độ dày tham khảo (mm) | Chiều dài thường gặp | Nhóm kích thước |
| 12 × 12 | 0,7 – 1,2 | 6 m |
Nhỏ |
|
14 × 14 |
0,7 – 1,4 | 6 m | Nhỏ |
| 20 × 20 | 0,7 – 2,0 | 6 m |
Nhỏ |
|
25 × 25 |
0,8 – 2,0 | 6 m | Nhỏ |
| 30 × 30 | 0,8 – 2,0 | 6 m |
Trung bình |
|
40 × 40 |
0,9 – 2,5 | 6 m | Trung bình |
| 50 × 50 | 1,0 – 3,0 | 6 m |
Trung bình |
|
60 × 60 |
1,2 – 3,5 | 6 m | Trung bình |
| 75 × 75 | 1,5 – 4,0 | 6 m |
Lớn |
|
90 × 90 |
1,5 – 4,0 | 6 m | Lớn |
| 100 × 100 | 1,5 – 5,0 | 6 m |
Lớn |
|
150 × 150 |
2,5 – 6,0 | 6 m | Rất lớn |
| 200 × 200 | 4,0 – 8,0 hoặc hơn | Theo sản phẩm |
Rất lớn |
Các mức trên mang tính tham khảo. Kích thước sắt vuông, dải độ dày và chiều dài thực tế có thể thay đổi theo nhà sản xuất, tiêu chuẩn hoặc đơn đặt hàng.
Sắt vuông đặc và hộp vuông không phải một loại
Cùng được gọi là sắt vuông nhưng cấu tạo bên trong có thể hoàn toàn khác nhau. Phân biệt hai dạng này rất quan trọng trước khi đặt hàng.
- Sắt vuông đặc: Tiết diện được lấp đầy bằng kim loại, không có khoảng rỗng bên trong. Loại này thường xuất hiện trong cơ khí, chế tạo chi tiết, lan can hoặc sản phẩm cần thanh đặc.
- Thép hộp vuông: Có bốn thành thép tạo thành tiết diện rỗng. Đây là dạng thường gặp ở khung bàn ghế, hàng rào, cổng, mái và kết cấu thép.
- Khối lượng: Nếu cùng kích thước cạnh và chiều dài, thanh vuông đặc nặng hơn đáng kể.
- Cách đặt hàng: Hộp vuông cần ghi thêm độ dày thành, trong khi thanh đặc thường xác định bằng cạnh và chiều dài.
Do đó, nói “sắt vuông 30” chưa đủ. Cần xác định rõ là 30 × 30 đặc hay hộp 30 × 30 × độ dày.
Từ vuông 20 đến vuông 100 thường dùng vào đâu?
Không nên chọn kích thước sắt vuông chỉ dựa trên quan niệm tiết diện càng lớn càng chắc. Mỗi nhóm phù hợp với những phạm vi sử dụng khác nhau.
Nhóm 20 × 20 đến 30 × 30 mm
Kích thước nhỏ gọn thường xuất hiện ở kệ, khung trang trí, bàn ghế hoặc những chi tiết cơ khí nhẹ. Ưu điểm là dễ cắt, hàn và không làm kết cấu quá nặng.
Nhóm 40 × 40 đến 60 × 60 mm
Đây là nhóm có thể gặp ở cổng, hàng rào, khung mái và nhiều hạng mục dân dụng. Độ dày cần lựa chọn dựa trên chiều dài nhịp và yêu cầu của từng kết cấu.
Nhóm 75 × 75 mm trở lên
Tiết diện lớn hơn có thể xuất hiện trong khung phụ, hệ đỡ và một số kết cấu công nghiệp. Với hạng mục chịu lực, lựa chọn quy cách phải dựa trên thiết kế và tính toán kỹ thuật.
Các ứng dụng trên chỉ nhằm tham khảo, không thay thế yêu cầu của bản vẽ kết cấu. Với hạng mục chịu lực, kích thước và độ dày thép cần được lựa chọn dựa trên tính toán kỹ thuật cụ thể của công trình.
Cùng vuông 40 nhưng tại sao có cây nặng hơn?
Hai cây cùng kích thước sắt vuông 40 × 40 mm có thể khác đáng kể về trọng lượng nếu độ dày thành không giống nhau.
Ví dụ, hộp 40 × 40 × 1,0 mm chứa ít thép hơn hộp 40 × 40 × 2,0 mm. Khi chiều dài bằng nhau, cây thành dày sẽ có khối lượng lớn hơn.
Ngoài độ dày, trọng lượng thực tế còn chịu ảnh hưởng bởi dung sai sản xuất và hình dạng bo góc. Vì vậy, khi so sánh giá giữa hai sản phẩm, cần đưa chúng về cùng quy cách thay vì chỉ nhìn kích thước ngoài.
Tính trọng lượng thép hộp vuông bằng cách nào?
Khi chưa có bảng trọng lượng từ nhà sản xuất, có thể ước lượng bằng kích thước tiết diện.
Công thức gần đúng:
Khối lượng (kg) ≈ [A² − (A − 2t)²] × 0,00785 × L
Trong đó:
- A là cạnh ngoài, tính bằng mm.
- t là độ dày thành, tính bằng mm.
- L là chiều dài, tính bằng m.
- 0,00785 là hệ số quy đổi dựa trên khối lượng riêng thép khoảng 7.850 kg/m³.
Ví dụ, hộp 40 × 40 × 1,5 mm, dài 6 m có khối lượng lý thuyết khoảng 10,88 kg.
Kết quả chỉ mang tính tham khảo vì tiết diện thực tế có góc bo và dung sai.
Còn sắt vuông đặc tính trọng lượng ra sao?
Với thanh đặc, toàn bộ tiết diện đều là thép nên công thức đơn giản hơn:
Khối lượng (kg) ≈ A² × 0,00785 × L
Ví dụ thanh đặc 20 × 20 mm, dài 6 m:
20² × 0,00785 × 6 ≈ 18,84 kg
Nếu dùng kích thước sắt vuông để tính tổng trọng lượng đơn hàng, phải xác định chính xác vật liệu là thanh đặc hay hộp rỗng trước khi áp dụng công thức.
Khi nào nên dùng hộp chữ nhật thay cho hộp vuông?
Hộp vuông có hai cạnh bằng nhau nên tạo hình cân đối. Tuy nhiên, một số hạng mục lại cần tiết diện có một cạnh dài hơn cạnh còn lại.
Trong trường hợp đó, có thể tham khảo quy cách thép hộp chữ nhật để đối chiếu các tiết diện như 20 × 40, 30 × 60, 40 × 80 hay 50 × 100 mm.
Nếu vật liệu nằm trong kết cấu chịu lực, việc thay đổi giữa hộp vuông và hộp chữ nhật cần tuân theo thiết kế thay vì chỉ dựa vào khối lượng tương đương.
Nhận hàng tại công trình nên kiểm tra ra sao?
Một đơn hàng lớn nếu sai quy cách sẽ gây khó khăn khi đã đưa vào gia công. Vì vậy, nên kiểm tra ngẫu nhiên một số cây ngay khi nhận.
- Đo cạnh ngoài: Đối chiếu đúng tiết diện đã đặt.
- Đo độ dày: Kiểm tra bằng dụng cụ phù hợp tại vị trí có thể đo.
- Kiểm tra chiều dài: Xác nhận chiều dài cây.
- Quan sát độ thẳng: Phát hiện cong, vênh hoặc biến dạng.
- Xem bề mặt: Kiểm tra rỉ, móp và tình trạng lớp mạ nếu có.
- Đối chiếu nhãn: Xem thông tin nhà sản xuất, lô và tiêu chuẩn.
- Cân thử: Hữu ích khi cần đối chiếu trọng lượng với tài liệu kỹ thuật.
Kiểm tra đồng thời kích thước sắt vuông, độ dày và trọng lượng sẽ đầy đủ hơn việc chỉ dùng thước đo cạnh ngoài.
Khi nào nên gọi đơn vị thu gom tận nơi?
Với vài đoạn sắt dư nhỏ lẻ, chủ công trình có thể tự phân loại và sắp xếp khá đơn giản. Tuy nhiên, khi khối lượng tăng lên hàng trăm kilogram hoặc nhiều tấn, việc tự cân, bốc xếp và vận chuyển thường mất nhiều thời gian, nhân lực.
Đối với khung thép, mái nhà xưởng, máy móc cũ hoặc kết cấu kim loại còn nguyên, nên khảo sát thực tế trước khi tháo dỡ. Điều này giúp xác định phương án cắt, vị trí tập kết và phương tiện vận chuyển phù hợp với mặt bằng.
Trong trường hợp cần giải phóng kho xưởng hoặc thanh lý lượng sắt thép lớn, lựa chọn đơn vị thu mua phế liệu tận nơi sẽ thuận tiện hơn. Đơn vị thu mua có thể đến kiểm tra thực tế, phân loại, cân hàng và bố trí phương tiện thu gom theo khối lượng của từng lô.
Kết luận
Hiểu đúng kích thước sắt vuông giúp người mua phân biệt tiết diện, độ dày, chiều dài cũng như sự khác nhau giữa thanh vuông đặc và hộp vuông. Trước khi đặt hàng, nên ghi đầy đủ quy cách và đối chiếu vật liệu khi nhận để hạn chế sai sót. Nếu có sắt hộp dư, khung thép tháo dỡ, máy móc hoặc kim loại cũ số lượng lớn, khách hàng có thể liên hệ Phế Liệu Vin để được khảo sát, báo giá và hỗ trợ thu gom tận nơi.
Liên hệ
CÔNG TY TNHH PHẾ LIỆU VIN
Trụ sở chính: 02 đường số 7, KDT Vạn Phúc, HCM
Điện thoại: 0919094839
Email: info.phelieuvin@gmail.com
